Kako sprečiti nastanak dekubitnih rana?

10.03.2024
Kako sprečiti nastanak dekubitnih rana?

 

Šta je dekubitus – dekubitna rana?

 

Dekubitus, dekubitna rana ili rana od ležanja je posebna vrsta rane koja nastaje zbog konstantnog pritiska određenog dela tela pacijenta na podlogu na kojoj pacijent leži ili sedi. Dekubitus može nastati relativno brzo, a lečenje je uglavnom izuzetno sporo i zahteva pomoć stručnog medicinskog osoblja.

 

Kako najefikasnije sprečiti nastanak dekubitusa?

 

Sprečavanje i lečenje dekubitusa zahteva individualan i holistički pristup svakom pacijentu u zavisnosti od njegovog opšteg zdravstvenog stanja, kao i postojanja i progresa dekubitnih rana na telu pacijenta.

Pokretni pacijenti se najbrže oporavljaju od dekubitusa, jer njihove rane od ležanja mahom nastaju prilikom produženog boravka u bolnici i privremene imobilizacije. Kada je zdravstveni problem čija je posledica nastanak dekubitusa rešen i pacijent se vrati normalnom svakodnevnom kretanju, pritisak na njegovu ranu više nije konstantan. Uz adekvatnu negu – previjanja prema instrukciji lekara, dekubitus kod pokretnih pacijenata uglavnom predstavlja samo privremeni problem koji je, uz malo strpljenja i stručne pomoći, lako rešiv.

Kod nepokretnih i slabije pokretnih pacijenata situacija je malo kompleksnija. Mnogi od njih usled nepokretnosti nisu u stanju da dovoljno često menjaju svoj položaj i izmeštaju tačku pritiska sa nastale rane od ležanja.

Nekoliko elemenata kućne nege na koje treba obratiti pažnju ima presudnu ulogu kada je u pitanju sprečavanje i lečenje dekubitusa kod nepokretnih i slabo-pokretnih pacijenata:

 

Redovna promena položaja tela pacijenta

 

Nepokretni pacijenti nalaze se u posebno povećanom riziku od nastanka rana od ležanja zbog nemogućnosti samostalne promene položaja tela. Takvim pacijentima potrebna je pomoć porodičnog člana ili stručnog negovatelja kako bi, ako zdravstveno stanje to dozvoljava, redovno menjali položaj tela u krevetu ili na drugom mestu na kojem su smešteni. Opšta preporuka je promena položaja tela na svakih dva sata.

 

Upotreba antidekubitnog dušeka

 

Antidekubitni dušek je najbolje sredstvo prve pomoći kod sprečavanja i lečenja dekubitnih rana. Antidekubitni dušek je zapravo naddušek koji se stavlja preko postojećeg dušeka koji koristi nepokretni pacijent. Ovaj dušek funkcioniše uz pomoć kompresora pomoću kojeg konstantnim strujanjem vazduha izmešta tačke pritiska tela pacijenta na podlogu na kojoj leži.

Jedna od prednosti antidekubitnog dušeka jeste što on može raditi bez prestanka, a posebno je bitan za one pacijente koji zbog zdravstvenih ograničenja ne mogu menjati položaj tela ni samostalno, ni uz tuđu pomoć.

 

Adekvatno održavanje lične higijene pacijenta

 

Neretko su pacijenti koji boluju od dekubitnih rana ujedno i nepokretni pacijenti koji koriste kateter i/ili pelene za odrasle. Adekvatna nega urinarnog katetera, odsustvo urinarnih infekcija, kao i redovno menjanje pelene za odrasle i higijensko održavanje genitalne regije predstavljaju veoma bitan element sprečavanja i lečenja rana od ležanja.

Dekubitusi najčešće nastaju u sedalnom delu, što predstavlja posebnu komplikaciju ležećim pacijentima koji koriste pelene ili kateter. Potrebno je sprečiti svaku kontaminaciju rane i eventualnu infekciju iz drugog izvora koja se može proširiti na ranu. Osim redovne higijene, ovo podrazumeva i redovne kontrolne analize urina i urinokulture.

 

Lečenje i tretman dekubitusa

 

Lečenju dekubitusa treba pristupiti pri prvim znakovima otvaranja dekubitne rane. Što se ranije počne sa tretmanom dekubitusa, to su manje šanse za komplikacije, tretman traje kraće i uspešnost istog je veća.

Međutim, često se dešava da se sa lečenjem dekubitusa počne sa zakašnjenjem. U zavisnosti od faze u kojoj se dekubitus nalazi, njegovo lečenje se može sprovesti kod kuće ili u bolničkim uslovima. Početne faze dekubitusa mogu sanirati hirurg ili stručna medicinska sestra-tehničar putem redovnih previjanja gde se koriste specijalne obloge za brže zarastanje rana i druga pomoćna sredstva. Poodmakle i komplikovane dekubituse rešava hirurg u bolničkim uslovima putem hiruških intervencija.

Kod kućnog lečenja dekubitusa i previjanja rana može vam pomoći Mobilna sestra, Ambulanta za kućnu zdravstvenu negu. Mobilna sestra vrši previjanja svih vrsta rana u kućnim uslovima na teritoriji Beograda, uključujući tretman i previjanje dekubitusa.

Za sve informacije pozovite nas putem brojeva telefona 060 32 64 666 ili 011 71 15 269.

 

Uvek tu za vas,

Vaša Mobilna sestra